መግቢያ ገፅትላልቅ ፕሮጀክቶችየፕሮጀክት ጊዜዎችየታላቁ ህዳሴ ግድብ (ግድብ) ፕሮጀክት የጊዜ መስመር እና ማወቅ ያለብዎት
x
በዓለም ላይ ያሉ 10 ትላልቅ አየር ማረፊያዎች

የታላቁ ህዳሴ ግድብ (ግድብ) ፕሮጀክት የጊዜ መስመር እና ማወቅ ያለብዎት

ከታች ነው የታላቁ ህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት የጊዜ መስመር እናም ስለ ፕሮጀክቱ ከመጀመሪያው እስከአሁንም ድረስ ማወቅ ያለብዎት። የግንባታ ፕሮጀክቱ በክልሉ ላይ የሚያደርሰውን ተፅእኖ ግምት ውስጥ በማስገባት ብዙ ውዝግብ አስነስቷል ፡፡ በአንድ በኩል ኢትዮጵያን በአባይ ወንዝ ላይ እስከ ግብጽ gርባን ድረስ እና ከጎረቤት ሀገራት ጋር የሚመጣውን ጥቅምና የጎርፍ ውሃ ሀይልን ከመቆጣጠር አንፃር የሚያስችላት ቁጥጥር አለ ፡፡

2010

ግድቡ በአባይ አህጉር ላይ ከ 5000 ሜጋ ዋት በላይ የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት አቅም እንዳለው በመግለጽ ግድቡን በአህጉሪቱ ትልቁ ለማድረግ አስችሏል ፡፡

ከዚያ በኋላ ብዙም ሳይቆይ ግብፅ በአባይ ወንዝ ዳርቻ ላይ አጠቃቀምን በተመለከተ ብቸኛ ቁጥጥር የምትሰጠውን የቅድመ ቅኝ ግዛት ስምምነት በመጥቀስ ተቃወመች ፡፡

2011

የኢትዮጵያ መንግስት በ 4.8 ነጥብ XNUMX ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ወጪ የታላቁን የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ለመገንባት ከሳሊኒ ኢምፔርግሊዮ እስፓ ጋር ውል የተፈራረመ ሲሆን በወቅቱ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ መለስ ዜናዊ የግንባታ ስራዎችን ውጤታማ በሆነ መንገድ ለማስጀመር የመሰረት ድንጋይ አስቀምጠዋል ፡፡

በዚያ ዓመት የሶስትዮሽ ኮሚቴው ለመጀመሪያ ጊዜ የተገናኘው ከታላቁ የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት እና በሶስቱ አገራት ኢትዮጵያ ፣ ግብፅ እና ሱዳን ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ነው ፡፡

2012

የግብፅ ፕሬዚዳንት መሐመድ ሙርሲ ኢትዮጵያን የጎበኙት የግብፅን ሥጋት እንድታደንቅ ተስፋ በማድረግ ነው

2013

የእውነተኛውን የግድብ ግድግዳ ግንባታ ለመጀመር ኢትዮጵያ የአባይን ውሃ ትቀይር ፡፡ የፕሬዚዳንት ሙርሲ አገዛዝ በግብፅ ተገረሰሰ እና ንግግሩ እንደገና ከመጀመሩ በፊት ለተወሰነ ጊዜ ቆሟል

2014

እ.ኤ.አ. በ 2014 በፕሬዚዳንት ኤል ሲሲ መሪነት ግብፅ በተወሰኑ ሁኔታዎች ታላቁን የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ማልማት እንደምትችል በተስማማችበት ጊዜ እ.ኤ.አ. በ XNUMX ተጨባጭ እድገት ታይቷል ፡፡ ይህ ስምምነት በማላቦ መግለጫ መሠረት ተዘጋጅቷል

በርካታ ኮሚቴዎች ፣ ባለሙያዎች እና አማካሪዎች ለማጥናት ፣ የውሳኔ ሃሳቦችን ለማቅረብ እና ለወደፊቱ ማንኛውንም አለመግባባት ለማስወገድ እንዲረዱ ተልእኮ ተሰጥቷቸዋል ፡፡ በዚህ ጊዜ ግድቡ 32 በመቶ ተጠናቋል ፡፡

2015

በሦስቱ ሀገሮች መካከል መርሆዎች መግለጫ ተብሎ የሚጠራ ስምምነት ተፈራረመ ፡፡

ይህ አለመግባባት ቢኖርም በግብፅና በኢትዮጵያ መካከል በተደረገው የቴክኒካዊ ጥናቶች ዙሪያ

2016

በመጨረሻም ሦስቱ አገራት በግድቡ ተጽህኖ በታችኛው ተፋሰስ ላይ የቴክኒክ ጥናቶችን ተፈራረሙ ፡፡ ሆኖም ግብፅ በግድቡ ላይ ተጨማሪ ቀዳዳዎች እንዲኖሯት ባቀረበችው ሀሳብ ላይ አለመግባባት ይነሳል

2017 

ከቴክኒካዊ ጥናቶች በተገኘው ዘገባ ላይ ስምምነት ላይ መድረስ አለመቻል አሁንም እንደቀጠለ ነው

2018 - ሲሲ እና ዐብይ አህመድ የትብብር ጥረቶችን እንደገና ለመቀጠል ተስማሙ

ጥር

በሶስትዮሽ ብሄራዊ ኮሚቴ የስራ ልዩነት ላይ ውሳኔ ለመስጠት ገለልተኛ አመለካከት በመያዝ የዓለም ባንክን እንደ ቴክኒካዊ ፓርቲ ለማሳተፍ ግብፅ ያቀረበችውን ግብፅ ውድቅ አድርጋለች ፡፡

የታላቁ ህዳሴ ግድብ የቴክኒክ ጥናቶችን በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ ለማጠናቀቅ ስምምነት በሶስትዮሽ ስብሰባ ላይ ስምምነት መደረሱንና ግብፅም በመርህ መግለጫው ላይ ያላትን ቁርጠኝነት የበለጠ ለመግለጽ ስምምነት መደረሱን አስታውቀዋል ፡፡

ሰኔ

ፕሬዝዳንት ኤል-ሲሲ በሁለቱ አገራት መካከል መተማመንንና ትብብርን ለማጎልበት ከኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር አህመድ ጋር የተስማሙ ሲሆን ሁለቱ አገራትም የኢትዮጵያን ህዝብ ልማት እና ብልጽግናን ለማረጋገጥ በሚያስችል የታላቁ የህዳሴ ግድብ ዙሪያ የመጨረሻ ስምምነት ላይ እንደሚሰሩ ተናግረዋል ፡፡ በተመሳሳይ ጊዜ የግብፅን የውሃ ፍላጎቶች እና መብቶች ይደግፋል ፡፡

2019 - ድርድሮች ተሰናክለው እንደገና ተጀምረዋል ፣ የግብፅ እና የኢትዮጵያ መሪዎች በ 74 ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ላይ ጉዳዩን አነጋገሩ

ሰኔ

የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሹኩሪ ፍጥነትን ከፍ ለማድረግ በግድቡ ላይ ድርድር እንዲደረግ ጥሪ ያቀረቡ ሲሆን በሶስቱ የተሳተፉ ሀገራት መካከል የተደረሱት ስምምነቶች እንዲከበሩ ተጨማሪ ጠይቀዋል ፡፡

መስከረም

ከወራት እገዳ በኋላ የግብፅ በ ‹GERD› የውሃ ማጠራቀሚያ እና የአሠራር ደንቦ theን በመሙላት በ 3 ቱ አገሮች መካከል አዲስ ዙር ድርድር እንዲደረግ ያቀረበችው ጥያቄ ተቀባይነት አግኝቶ ድርድሩ በካይሮ ተጀምሯል ፡፡

ሆኖም ድርድሩ ኢትዮጵያ የግብፅን ሉአላዊነት የሚነካ ነው ብላ ግብዣ ያቀረበችውን ሀሳብ ውድቅ ካደረገች በኋላ ድርድሩ አልተሳካም ፡፡

የግብፅ ፕሬዝዳንት ሲሲ እና የኢትዮጵያ አቻቸው ሳህለ-ወርቅ ዘውዴ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት 24 ኛው ስብሰባ ላይ በጄርዲ ጉዳይ ላይ መስከረም 74 ቀን XNUMX ንግግር አድርገዋል ፡፡ ፕሬዝዳንት ኤል ሲሲ በድርድሩ ዓለም አቀፍ ጣልቃ ገብነት እንዲደረግ ጥሪ ያቀረቡ ሲሆን “የአባይ ውሃ ለግብፅ የሕይወት ጉዳይ እና የህልውና ጉዳይ ነው” ብለዋል ፡፡ ፕሬዚዳንት ዘውዴ በበኩላቸው በጂ.አር.ዲ. ላይ ስምምነት ላይ ለመድረስ የኢትዮጵያን ቁርጠኝነት ማረጋገጫ ሰጡ ፡፡

ጥቅምት

የሶስትዮሽ የቴክኒክ ኮሚቴ በካርቱም ሱዳን ውስጥ ለአራት ቀናት ንግግር በማድረጉ ውጤቱን ለሶስቱ አገራት የመስኖ ሚኒስትሮች አቅርበዋል ፡፡ ብዙም ሳይቆይ በመስኖና በውሃ ሀብት ሚኒስትሮች መካከል አዲስ ዙር ስብሰባ በካርቱም ጀመረ ፡፡

የሚኒስቴሮች ድርድር ቃል አቀባይ በኢትዮጵያ በኩል ባለው “አለመረጋጋት” ድርድር እስከ መጨረሻው መድረሱን ገልፀዋል ፡፡ ከዚያም አሜሪካ ሦስቱን ወገኖች “እነዚያን መብቶች የሚጠብቅ ስምምነት ላይ ለመድረስ በአንድ ጊዜ አንዳቸው የሌላውን የአባይ ውሃ ሀብቶችን በማክበር መልካም የእምነት ጥረትን እንዲያደርጉ” ጥሪ አቅርባለች ፡፡

2020 - ግጭት ወደ አፍሪካ ህብረት ተዛወረ

እ.ኤ.አ. በሐምሌ ወር ውስጥ የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ም / ቤት በሰላማዊ ሰልፍ ላይ በተካሄደው የቪድዮ ኮንፈረንስ ላይ ጠንካራ ክርክር ከተደረገች በኋላ በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ መሞላት ጅምር ላይ የተፈጠረው ግጭት ወደ አፍሪካ ህብረት (ህብረት) ተወስ movedል ፡፡

ግብፅ ጉዳዩን ወደ የተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤትነገር ግን ኢትዮጵያ በደቡብ አፍሪካ (የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር) ድጋፍ በአህጉሪቱ አካል እንዲተዳደር ተደረገች ፡፡

በዚሁ ወር ውስጥ የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር እና የደቡብ አፍሪካ ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ አወዛጋቢ በሆነው የታላቁ የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ላይ በኢትዮጵያ ፣ በግብፅ እና በሱዳን መካከል የሶስትዮሽ ድርድር መጀመሩን በደስታ ተቀብለው ጉዳዩ የሚመለከታቸው አካላት መፍትሄ እንዲያፈላልጉ እና እርቅ ስምምነት ላይ እንዲደርሱ ጥሪ አቅርበዋል ፡፡ .

የኢትዮጵያ የውሃ ሚኒስትር የሆኑት አቶ ሰሊሺ በቀለ እንዳሉት ከግዙፉ ግድብ በስተጀርባ ያሉት የውሃ ደረጃዎች እየጨመሩና መሞላት ጀምራለች ኢትዮጵያ ግድቡ ከተፈጥሮ ግድብ የተፈጥሮ ሂደት ጋር የሚስማማ ነው ፡፡ አክለውም በከባድ ዝናብ እና በመጥለቅለቅ ምክንያት ወደ ማጠራቀሚያ የሚገባው ፍሰት ከውጭ የሚወጣውን ፍሰት በማሳደግ የተፈጥሮ ገንዳ መፍጠሩን ተናግረዋል ፡፡ ይህ ፍሰት ቶሎ እስኪነሳ ድረስ ይቀጥላል።

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን የመሙላት የመጀመሪያ ዙር መጠናቀቁንና በጥቂት ወሮች ውስጥ ኤሌክትሪክ ማመንጨት እንደሚጀምር የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤት አስታውቋል ፡፡

ታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ (GERD) በተመለከተ ለአፍሪካ ህብረት በሚቀርበው ረቂቅ ስምምነት ላይ ሱዳን ፣ ግብፅ እና ኢትዮጵያ በነሐሴ ወር አዲስ ዙር ድርድር አጠናቀዋል ፡፡

የሱዳን የመስኖና ውሃ ሀብት ሚኒስቴር እንዳስታወቀው ሶስቱ ሀገራት አርብ ለአፍሪካ ህብረት ሊቀርብ ነበር በተባለው ረቂቅ የተቀናጀ ስምምነት ላይ ያለመግባባት አሁን ያለውን ዙር ድርድር ለማጠናቀቅ ተስማምተዋል ፡፡ “የድርድሩ አሁን ባለበት ሁኔታ መቀጠሉ ተግባራዊ ውጤቶችን ወደማምጣት አያመራም” ብለዋል ያሲር አባስ ፡፡

በሌላ ቦታ የአሜሪካ መንግስት ከግብፅ እና ከሱዳን ጋር በ GERD ግንባታ ዙሪያ የተፈጠረውን አለመግባባት ለማስቆም ጥረት እያደረገ ባለበት ወቅት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማይክ ፖምፔኦ ለኢትዮጵያ የውጭ እርዳታን ለማስቆም የቀረበውን እቅድ አፅድቀዋል ፡፡

ውሳኔው አሜሪካ ለኢትዮጵያ ወደ 130 ሚሊዮን ዶላር የሚጠጋ የውጭ እርዳታ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር የሚችል ሲሆን በዋሽንግተን እና በአዲስ አበባ መካከልም ኢትዮጵያ ግድቡን የመሙላት እቅድን ስለምታከናውን አዲስ ውጥረትን ሊያቃጥል ይችላል ፡፡

በጥቅምት ወር የኢትዮጵያ የውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስትር ዶክተር ስለሺ በቀለ እንዳስታወቁት በቀጣዮቹ 12 ወራቶች አከራካሪ ከሆነው የታላቁ የህዳሴ ግድብ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጨት ይጀምራል ፡፡ ሚኒስትሩ እንዳሉት በዚህ ሩብ ዓመት (2.5/76.35) ግድቡ በሁለት ተርባይኖች ኃይል ማመንጨት እንዲጀምር በተደረገው ጥረት በመጀመሪያው ሩብ ዓመት የፕሮጀክቱ አፈፃፀም በ 2020 በመቶ ወደ 21% አድጓል ፡፡ ሚኒስትሩ አክለውም በግድቡ ላይ የግንባታ ስራዎች አሁን 76.35% ናቸው ፡፡ የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት በጂአርዱ ላይ በረራዎችን ሁሉ “ለደህንነት ሲባል” በቅርቡ አግደዋል ፡፡

እ.ኤ.አ. በኖቬምበር መጀመሪያ ሱዳን ፣ ግብፅ እና ኢትዮጵያ ውይይታቸውን ቀጠሉ ፡፡ በቪዲዮ ኮንፈረንስ ለአንድ ሳምንት ሲካሄድ የቆየው ድርድር ከሦስቱ አገሮች የመጡ የውሃ ሚኒስትሮች እንዲሁም ከአፍሪካ ህብረት ፣ ከአውሮፓ ህብረት እና ከዓለም ባንክ ተወካዮች የተገኙ ናቸው ፡፡

2021

የኢትዮጵያ የውሃ ፣ መስኖ እና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጂነር ሰለሺ በቀለ እ.ኤ.አ. በ የካቲት መጨረሻ ላይ ኢትዮጵያ የታላቁን የህዳሴ ግድብ ግንባታ በ 2023 ለማጠናቀቅ እና የውሃ ደህንነት ስጋት መሠረተ ቢስ እና ኢ-ሳይንሳዊ በመሆኑ ግድቡን ከግምት በማስገባት በጥልቀት እየሰራች መሆኑን አስታወቁ ፡፡ አክለውም የጌድአድ ግንባታ 78.3% መድረሱንና እስከ መጪው የዝናብ ወቅት እስከ 82% ይጠናቀቃል ተብሎ ይጠበቃል ፡፡

እርሳቸው እንደሚሉት የተሃድሶው አስተዳደር ሙያዊነትን ለማረጋገጥ የወሰደውን ፈጣን እርምጃ ተከትሎ የግድቡ አጠቃላይ ግንባታ ፈጣን ልማት ታይቷል ፡፡ አስተዳደራዊ ማስተካከያዎች ከውሳኔ አሰጣጥ እና ከክትትል ስርዓት ጋር የተያያዙ በጣም ወሳኝ ችግሮችን ፈትተዋል ፡፡

አዲሱ አስተዳደርና ቦርዱ ከሚኒስቴሩና ከኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል (ኢ.ኢ.ፒ.) ጋር በሪፎርሙ እ.ኤ.አ. በ 2018 ለግንባታው መዘግየት ምክንያት የሆኑትን ምክንያቶች ፈትተዋል ፡፡ በትክክለኛው የጭነት መኪና ላይ ግዙፍ የኃይል ማመንጫ ግንባታ ሂደት አገሪቱ እንድትመለስ አስችሏታል ፡፡ ስለዚህ GERD እንደ ቀጣዩ የጊዜ ሰሌዳ በ 2023 ሙሉ በሙሉ ሥራ ይጀምራል ”ብለዋል ፡፡

በዚሁ ወቅት የኢትዮጵያ ውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር በብሉ ናይል ወንዝ ላይ አወዛጋቢ በሆነው ትልቅ ግድቡ ላይ የግንባታ እድገቱን የሚያሳይ አዲስ የሳተላይት ምስል አሳትመዋል ፡፡ ምስሉ በግልጽ እንዳመለከተው የግድቡ የውሃ ማጠራቀሚያ የተረጋጋ የውሃ መጠን ያለው ሲሆን ይህም የኮንክሪት ግድግዳ ደረጃ ላይ ደርሷል ፡፡

የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሳሜህ ሾውክሪ እና የሱዳኑ አቻቸው ማሪያም አል-ሳዲቅ አል-መህዲ በመጋቢት ወር መጀመሪያ ላይ ኢትዮጵያ የናይል ግድብን ለሁለተኛ ምዕራፍ መሙላቱ በተናጥል በግብፅ እና በሱዳን የውሃ ደህንነት ላይ ቀጥተኛ ስጋት እንደሚሆን አስገንዝበዋል ፡፡

ሁለቱ ሚኒስትሮች የሦስቱን አገራት ጥቅም ለማሳካት ፣ የግብፅንና የሱዳንን የውሃ መብቶች ለማስጠበቅ እንዲሁም የፕሮጀክቱን ጉዳቶች ለመገደብ የሚያስችለውን የታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ በመሙላትና በማንቀሳቀስ ረገድ አስገዳጅ የሕግ ስምምነት መድረስ አስፈላጊ መሆኑን ገልፀዋል ፡፡ ወደ ሁለቱ ተፋሰስ ሀገሮች ፡፡

ሹኩሪ እና የሱዳኑ አቻቸው በተጨማሪም በተቻለ ፍጥነት ይህንን ግብ ለማሳካት የፖለቲካ ፍላጎት እና ከፍተኛ ፍላጎት እንዳላቸው አጥብቀው በመግለጽ ኢትዮጵያ በጎ ፈቃድ እንድታሳይ እና ውጤታማ የድርድር ሂደት ውስጥ እንድትሳተፍ አሳስበዋል ፡፡

ሁለቱ ሚኒስትሮች በተጨማሪም አገራቸው በዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ (ዲአርሲ) የሚመራ እና የሚተዳደር ዓለም አቀፍ ቡድን በመመስረት በአፍሪካ ህብረት የተደገፈ የድርድር ዘዴን በማጎልበት በሱዳን የቀረበውን ሀሳብ እና በግብፅ ድጋፍ እንደሚደገፉ አረጋግጠዋል ፣ የአሁኑ የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር ፡፡

ደቡብ አፍሪካ በአፍሪካ ህብረት ፕሬዝዳንትነት የጄ.ዲ.ዲ ድርድሮችን ጎዳና ለመምራት ላደረገችው ጥረት አድናቆታቸውን ገልጸዋል ፡፡

በመጋቢት አጋማሽ የግብፁ ፕሬዝዳንት አብዱልፈታህ አልሲሲ እና የዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ አቻቸው ፌሊክስ hisሺቀዲ በግብፅ ፣ በሱዳን እና በኢትዮጵያ መካከል ስላለው የአባይ ግድብ ውዝግብ በስልክ ተወያይተዋል ፡፡

በውይይቱ ወቅት ሲሲ የተፋሰሱ አገራት የውሃ መብትን ለማስጠበቅ ከሚቀጥለው የዝናብ ወቅት በፊት ታላቁን የህዳሴ ግድብን በመሙላትና በማንቀሳቀስ ህጎች ላይ ህጋዊ አስገዳጅ ስምምነት ላይ መድረስ ያለበትን የግብፅ አቋም በድጋሚ ገልፀዋል ፡፡ በአባይ ግድብ ዙሪያ የተፈጠረውን አለመግባባት ለማስታረቅ በአፍሪካ ህብረት ሰብሳቢነት ዓለም አቀፍ ቡድን ለማቋቋም ለሱዳን የቀረበውን ሀሳብ ግብፅ እንደምትደግፍም ሲሲ አረጋግጠዋል ፡፡

በዚሁ ወቅት አካባቢ በግድቡ ዙሪያ ከኢትዮጵያ ጋር የተፈጠረውን አለመግባባት ለመፍታት አራትዮሽ ዓለም አቀፍ ሽምግልና ለማድረግ ሱዳን መደበኛ ጥያቄ አቅርባለች ፡፡ የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዱክ በድርድሩ ላይ ሽምግልና እንዲደረግላቸው ለአሜሪካ ፣ ለአውሮፓ ህብረት (ለአውሮፓ ህብረት) ፣ ለአፍሪካ ህብረት እና ለተባበሩት መንግስታት (UN) ደብዳቤዎችን ልከዋል ፡፡ የእነሱ ተሳትፎ በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ (ጂ.አር.ዲ.) ሙሌት እና አሰራሮች ላይ ለተፈጠረው አለመግባባት መፍትሄ ለመድረስ ይረዳል ተብሎ ተስፋ ተደርጓል ፡፡

የሱዳን የማስታወቂያ ሚኒስትር እ.ኤ.አ. በመጋቢት ወር መጨረሻ የሱዳን ካቢኔ በሱዳን ከኢትዮጵያ ጋር በሚያዋስነው የድንበር ጉዳይ እና በጄአርዲ ላይ በተፈጠረው አለመግባባት የሽምግልና ሽምግልና ለተባበሩት አረብ ኤምሬቶች ድጋፍ ማድረጉን አስታውቋል ፡፡

በጠረፍ አል-ፋሽቃ ውስጥ የእርሻ መሬቱን የመቆጣጠር ውጥረቶች ከቅርብ ወራት ወዲህ የተባባሱ ሲሆን በሱዳን የብሉ ናይል ክፍል በታችኛው የውሃ ፍሰት መጠን ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድረውን የጄአርአር / GERD / አሠራር በተመለከተ የተደረጉት ውይይቶች ግን እስካሁን ድረስ አልተጠናቀቁም ፡፡

በኢትዮጵያ ፣ በግብፅ እና በሱዳን መካከል በአፍሪካ ህብረት ሽምግልና አዲስ ዙር አዲስ ዙር መጀመሩን በሚያዝያ ወር መጀመሪያ ላይ ተዘገበ ፡፡ በ 3 ኛው የተጀመረው የሶስት ቀናት ንግግሮች የአሁኑ የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ዋና ከተማ ኪንሻሳ እየተካሄደ ነበር ፡፡ የኢትዮጵያ የመስኖ ሚኒስትር ስለሺ በቀለ እንደተናገሩት የሦስቱ አገራት የውጭና መስኖ ሚኒስትሮች ከአፍሪካ ህብረት ባለሙያዎች ጋር ውይይቱ ላይ ተገኝተዋል ፡፡

ከ 4 ኛው ቀን ድርድር በኋላ ድርድሩ የተቋረጠ ይመስላል ፡፡ ይህ የሆነው የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው ኢትዮጵያ “በቅን ልቦና ለመደራደር የፖለቲካ ፍላጎት የጎደላት” እንደነበረች ነው ፡፡ ጉዳዮችን የበለጠ ለማወሳሰብ አንድ የኮንጎ አስታራቂ በበኩላቸው ሱዳን በረቂቅ አዋጁ ላይ ተቃውማለች ብለዋል ፡፡ አገሪቱ በአባይ ወንዝ ላይ ያላት ጥቅም አደጋ ላይ እንደወደቀ ተሰማት ፡፡

በኋላ ኢትዮጵያ በመጪው ሰኔ ወይም ሀምሌ በተለምዶ በሚጀመረው የዝናብ ወቅት የግድቡን ግዙፍ የውሃ ማጠራቀሚያ መሙላቷን እንደምትቀጥል አስታውቃለች ፡፡ የውሃ አቅርቦታቸው ከሚያስጨንቃቸው የተፋሰሱ ሀገሮች ሱዳን እና ግብፅ አዲስ ማስጠንቀቂያዎችን ያስነሳል ፡፡

የሱዳን የመስኖ ሚኒስትር የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ም / ቤትን ጨምሮ በከፍተኛ ዓለም አቀፍ ደረጃ በሚነሳው ውዝግብ እና ሎቢ ውስጥ አቋሟን ለማጠንከር ዝግጁ መሆኗን ያስጠነቀቁ ሲሆን የግብፅ ፕሬዝዳንት ግን ሁሉም አማራጮች ክፍት ስለሆኑ የግብፅን የውሃ ጠብታ በመንካት ለኢትዮጵያ አስጠንቅቀዋል ፡፡

በዚያው ሳምንት መጨረሻ ላይ የሱዳን ፣ አህጉራዊ እና ዓለም አቀፋዊ ጫናዎችን በአዲስ አበባ ላይ ለማቃለል ሱዳን በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሁለተኛ ሙሌት ላይ ዝርዝር መረጃዎችን እንድታካፍል አንድ ኢትዮጵያዊ ጥያቄ እንደቀረበ ዘገባዎች ወጥተዋል ፡፡

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሁለተኛው ሙሌት ለሐምሌ / ነሐሴ በታቀደው መሠረት እንደሚቀጥል በሚያዝያ ወር አጋማሽ ላይ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ አስታወቁ ፡፡

“ኢትዮጵያ ለፍላጎቷ የአባይን (ብሉ ናይል) ወንዝን በማልማት በታችኛው የተፋሰሱ አገራት ላይ ጉዳት የማድረስ ፍላጎት የላትም ፡፡ ባለፈው ዓመት የተከሰተው ከባድ ዝናብ ገዳን ለመጀመሪያ ጊዜ በተሳካ ሁኔታ እንዲሞላ አስችሎታል፡፡የኢ.ኢ.ዲ.ድ መኖሩ በራሱ በአጎራባች ሱዳን ከባድ የጎርፍ መጥለቅለቅን እንዳስከበረም ጠ / ሚኒስትሩ ገልጸዋል ፡፡

ሁለተኛው መሙላት ከመጀመሩ በፊት ኢትዮጵያ ባለፈው ዓመት በተጠናቀቁት አዳዲስ ማሰራጫዎች እና በማጋራት ተጨማሪ ውሃ ካለፈው ዓመት ክምችት ትለቅቃለች ፡፡ ቀጣዩ መሙላት የሚከናወነው በሱዳን የጎርፍ መጥለቅለቅን ጥቅማጥቅሞችን በማረጋገጥ በሀምሌ / ነሐሴ ከባድ ዝናብ ወቅት ብቻ ነው ”ብለዋል ፡፡

የሱዳን የመስኖ ሚኒስትር ያሲር አባስ በግንቦት ወር መጀመሪያ ላይ እንደተናገሩት በሱዳን የሚገኙ የሕግ ቡድኖች ሁለተኛውን ሙላ በተናጠል ከጀመሩ በታላቁ የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ላይ የኢትዮጵያን መንግሥት ለመክሰስ ፈቃደኞች ናቸው ፡፡

የሱዳኑ የህዳሴ ግድብን ጉዳይ በመፍታት ላይ ያለውን አቋም ለማስረዳት በሚቀጥሉት ጊዜያት በርካታ የአፍሪካ አገራት ጉብኝቶች እንደሚካሄዱ የሱዳኑ የመስኖ ሚኒስትር አክለው ገልጸዋል ፡፡ ሀገራቸው አሁንም የውሃ ደህንነት ፍላጎቶችን ለማስጠበቅ በድርድር መፍትሄውን እንደምትከተል አረጋግጠዋል ፡፡

በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ዙሪያ በኢትዮጵያ ፣ በሱዳን እና በግብፅ መካከል ለተፈጠረው ልዩነት መፍትሄ ለማፈላለግ አሜሪካ በግንቦት ወር አጋማሽ ከአለም አቀፍ አጋሮች ጋር ለመስራት ቁርጠኛ መሆኗን አረጋገጠች ፡፡

የአሜሪካ የአፍሪካ ቀንድ ልዩ መልዕክተኛ ጄፍሪ ፌልማን በግብፅ ፣ በሱዳን ፣ በኤርትራ እና በኢትዮጵያ ጉብኝታቸው ማጠናቀቂያ ላይ በሰጡት መግለጫ እንዳስታወቁት በአዲስ አበባ ፣ በካይሮ እና በካርቱም “ግብፅ እና ሱዳን ስጋቶች ካሉ መሪዎች ጋር ተወያይተዋል ፡፡ በአፍሪካ ህብረት መሪነት በተፈጠረው ከፍተኛ ውጤት እና ውጤት ተኮር ድርድር በአስቸኳይ መቀጠል በሚኖርበት በውሀ ደህንነት እና በአፍሪካ ህብረት መሪነት በተካሄደው ድርድር የግድቡ ደህንነት እና አሠራር ከኢትዮጵያ የልማት ፍላጎቶች ጋር እንዴት ሊታረቅ እንደሚችል ”መግለጫው አንብቧል ፡፡

“በተጋጭ አካላት የተፈረመ የ 2015 መርሆዎች መግለጫ እና በሀምሌ 2020 በአፍሪካ ህብረት የተሰጠው መግለጫ ለእነዚህ ድርድሮች አስፈላጊ መሠረቶች ናቸው ብለን እናምናለን እናም አሜሪካ የተሳካ ውጤትን ለማመቻቸት የፖለቲካ እና የቴክኒክ ድጋፍ ለመስጠት ቃል ገብታለች” ብለዋል ፡፡ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ማስታወሻ ታክሏል ፡፡

የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እ.ኤ.አ. በግንቦት ወር መጨረሻ የ ‹GERD› ሁለተኛ ሙሌት ተጽኖን ለመቀነስ ግብፅ አስቀድሞ የጥንቃቄ እርምጃዎችን መውሰዷን አስታውቋል ፡፡ ግብፅም ሆነ ሱዳን የተፈለገውን ስምምነት ለመድረስ ሽምግልና ለማድረግ የአፍሪካ ህብረት (ህብረት) ፣ አሜሪካ ፣ አውሮፓ ህብረት እና የተባበሩት መንግስታት ያካተተ አለም አቀፍ ቡድን ለማቋቋም ይፈልጋሉ ፡፡

የግብፅ የውሃ ሃብት እና መስኖ ሚኒስትር ሞሃመድ አብደል Antti በሰኔ ወር አጋማሽ ላይ እንደተናገሩት ግብፅ ከሶ ሱዳን እና ከኢትዮጵያ ጋር የሶስትዮሽ ድርድርን ለመቀጠል ፍላጎት እንዳላት ለሶስቱም የናይል አገራት የውሃ ድርሻቸውን በሚጠብቁበት ጊዜ ጠብቆ ማቆየት ነው ፡፡ ወደ ኦፕሬሽኖች ህጎች ይመጣል እና አወዛጋቢውን GERD ይሞላል ፡፡

አብደል-አቲ አክለውም በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ህብረት የበላይነት እየተካሄደ ያለው የድርድር ዱካ ወደ ከፍተኛ እድገት አያመጣም ሲሉ ግብፅና ሱዳን በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ህብረት ፣ በአሜሪካን ሊቀመንበር በዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ የሚመራ ዓለም አቀፍ ቡድን ለማቋቋም ጠይቀዋል ፡፡ የአውሮፓ ህብረት እና የተባበሩት መንግስታት.

የመስኖ ሚኒስትሩ ግብፅ እና ሱዳን የኢትዮጵያን ግድብ ለመሙላትና ለማከናወን ማንኛውንም ወገን እርምጃ እንደማይቀበሉ አረጋግጠዋል ፡፡

በሰኔ ወር አጋማሽ ላይ ኢትዮጵያ የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ም / ቤት በመጪው የታላቁ የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ውዝግብ ጣልቃ እንዲገባ ጥሪ ያቀረበውን የአረብ ሊግ ውሳኔ ውድቅ አድርጋለች ፡፡ የ 22 አባላት ህብረት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች በካይድ እና በካርቱም የጀርመኑ ሙላት ዙሪያ ለመግባባት ባለፈው ጥረት በኳታር ዋና ከተማ ዶሃ ተሰባሰቡ ፡፡

የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው “የአባይ ሊግ ስቴትስ የናይል ውሃ አጠቃቀምም ለህልውናዋ ያለው ጉዳይ መሆኑን ማወቅ አለበት” ብሏል ፡፡ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ህዝቦ abን ከከፋ ድህነት በማላቀቅ የኃይል ፣ የውሃ እና የምግብ ዋስትና ፍላጎቶቻቸውን ማሟላት ነው ፡፡ ኢትዮጵያ የውሃ ሀብቶ ofን ለዓለም አቀፍ ህጎች ሙሉ በሙሉ እና ምንም ጉዳት የማያስከትል መርሆን በመጠቀም ህጋዊ መብቷን እየተጠቀመች ነው ብለዋል ፡፡

የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሳሜህ ሾውክሪ በሰኔ ወር መጨረሻ ላይ እንደተናገሩት ግብፅ በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሙሌት እና አሰራሮች ላይ የህግ አስገዳጅ ስምምነት ላይ ለመድረስ እንደምትሞክር ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በታችኛው ተፋሰስ ሀገሮች ላይ የሚያደርሰውን ከፍተኛ አደጋ ተገንዝቧል ፡፡

በሐምሌ ወር መጀመሪያ ላይ የግብፅ የውሃ ሃብትና መስኖ ሚኒስትር ሞሃመድ አብደል-አቲ በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ (ጂ.አር.ዲ.) ላይ ፀጥ ያለች መሆኗን ከሰሱ ፡፡ ሚኒስትሩ የጀርመን መንግስት ባዘጋጀው ኮንፈረንስ ላይ ሚኒስትራቸውን ወክለው ነበር ፡፡

“ግብፅ በዓለም ላይ በጣም ደረቅ ከሆኑት አንዷ ስትሆን በውኃ እጥረት ትሠቃያለች ፡፡ የግብፅ የውሃ ሀብት በዓመት 60 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር የሚገመት ሲሆን አብዛኛው የሚወጣው ከአባይ ወንዝ ውሃ ነው ፡፡ በጣም ውስን ከሆነው የዝናብ ውሃ በተጨማሪ 1 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር የሚገመት እና ጥልቅ እና ታዳሽ ያልሆኑ የከርሰ ምድር ውሃ በበረሃዎች ውስጥ ፡፡ ," አለ.

በተመሳሳይ ጊዜ ግብፅ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በኩል በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ (GERD) ውዝግብ ውስጥ የተፈጠሩ እድገቶችን ለማጉላት ለተመድ የፀጥታው ም / ቤት ደብዳቤ ልካለች ፡፡ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ሳሜህ ሾክሪ የተፃፈው ደብዳቤ በመጪው የጎርፍ ወቅት ኢትዮጵያ ግድቡን በመሙላት ለመቀጠል ያላትን ፍላጎት አገሪቱ በተቃውሞው ላይ አፅንዖት ተሰጥቶታል ፡፡ በተጨማሪም በአንድ ወገን እርምጃዎች በወራጅ ተፋሰስ ሀገሮች ላይ የጥፋት ተባባሪ ለመጫን በመፈለጉ መንግስት እምቢ ማለቱን ገል Itል ፡፡

ግብፅ እና ሱዳን ለአረብ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች የሚቀርበውን ግድብ አስመልክቶ የውሳኔ ሀሳብ አዘጋጁ ፡፡

በሐምሌ ወር አጋማሽ በግብፅ ፣ በሱዳን እና በኢትዮጵያ መካከል በከሸፈው የታላቁ የህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ድርድር ላይ የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ም / ቤት ስብሰባ ተካሂዷል ፡፡ በስብሰባው ላይ የሱዳን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር እ.ኤ.አ. በ 2020 የህዳሴ ግድብን በአንድ ወገን በመሙላቱ በሱዳን ላይ የደረሰው ጉዳት በግልፅ መዝግቧል ፡፡

በኋላም የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሳሜህ ሾክሪ የሱዳን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትርን ንግግር በማድነቅ ግብፅም ሆነ ሱዳን የሚጠይቋቸውን አባላትን የያዘ ረቂቅ የውሳኔ ሃሳብ በቱኒዚያ የቀረበ ሲሆን ይህም በድርድር ውስጥ ለተመልካቾች የበለጠ ጠንካራ ሚና እና ምክር ቤቱ ሃሳቦችን እንዲያቀርብ እና መፍትሄው በጉዳዩ ላይ ፡፡

በዚሁ ጊዜ አካባቢ በኢትዮጵያ ፣ በግብፅ እና በሱዳን መካከል በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ዙሪያ የሦስትዮሽ ድርድር በተደረገው መሠረት በ GERD የመጀመሪያ መሙላት እና ዓመታዊ ሥራ ላይ አንድ ውጤት ለማግኘት እየተካሄደ መሆኑን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ ፡፡ የመርሆዎች መግለጫ ፡፡

“ሆኖም የድርድሩ ሂደት ተጎትቶ በፖለቲካዊ መልኩ መመዝገቡ ያሳዝናል ፡፡ ኢትዮጵያ ይህ ፍሬያማ እንዳልሆነና ርዕሰ ጉዳዩን ለተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ም / ቤት ማቅረቡ ደጋግማ ደጋግማ ገልፃለች ፣ እናም ምንም ጠቃሚ እና ከምክር ቤቱ ተልእኮ የራቀ ነው ብለዋል ፡፡

በአፍሪካ ህብረት የሚመራው ሂደት የእያንዳንዱን ወገን ስጋት ለመፍታት ወሳኝ ተሽከርካሪ መሆኑ የታወቀ ሲሆን በዚህ ቅንብርም በብዙ ጉዳዮች ላይ መግባባት ላይ መድረስ ችለዋል ፡፡ በተጨማሪም ሂደቱ በአባይ ወንዝ ላይ የውሃ ስምምነት እና ተፋሰስ ሰፊ አሰራር ባለመኖሩ የሚዛመዱ የቆዩ ተግዳሮቶችንም ገልጧል ብለዋል ሚኒስትሩ ፡፡

“በአፍሪካ ህብረት የሚመራውን የሶስትዮሽ ሂደት በጋራ ተቀባይነት ያለው ውጤት ለማምጣት ያለመ ስኬታማ መደምደሚያ ላይ ለማድረስ ቁርጠኛ ናት ፡፡ በአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር በቀረበው የደረጃ አቀራረብ ላይ ለመስራት ተዘጋጅቶ ዝግጁ በመሆኑ ግብፅም ሆነ ሱዳን ሂደቱን ወደ ፍሬ ለማምጣት በቅን ልቦና እንዲደራደሩ ያበረታታል ብለዋል ፡፡

ኢትዮጵያ በሐምሌ ወር መጨረሻ ላይ የ “GERD” ማጠራቀሚያ ለሁለተኛ ዓመት መሙላቷን አስታውቃ ፋብሪካው በሚቀጥሉት ጥቂት ወራቶች ሀይል ማመንጨት ይጀምራል ፡፡ የኢትዮጵያ የውሃ ፣ መስኖ እና ኢነርጂ ሚኒስትር ሰሊሺ በቀለ እንዳሉት ሁለተኛው የህዳሴ ግድብ ሙሌት ተጠናቆ ውሃው ከመጠን በላይ ሞልቷል ፡፡ “ለጂአርዲ ግንባታ ቀጣዩ ምዕራፍ በቀጣዮቹ ጥቂት ወራቶች ውስጥ የቀድሞውን ትውልድ መገንዘብ ነው” ብለዋል ፡፡

በተመሳሳይ ጊዜ የሱዳን የመስኖ እና የውሃ ሀብቶች ሚኒስትር ያሲር አባስ ሱዳን ፣ ግብፅ እና ኢትዮጵያ ሕጋዊ እና አስገዳጅ ስምምነት ላይ መድረስ አስፈላጊ መሆናቸውን አስረድተዋል። የ GERD ን መሙላት እና ሥራን በተመለከተ አስገዳጅ የሕግ ስምምነት ላይ ለመድረስ ድርድር በጣም ጥሩ መፍትሔ ቢሆንም ሱዳን እንደበፊቱ በተመሳሳይ ዘዴ ወደ ድርድር ለመግባት ዝግጁ አይደለችም ምክንያቱም ጊዜ መግዛት ማለት ስለሆነ ሱዳን ሙሉ በሙሉ ታምናለች። በህዳሴው ግድብ ፋይል ውስጥ ብቸኛው መፍትሔ የሦስቱን አገሮች ጥቅም በሚያስጠብቅ ከባድ ድርድር ነው።

በነሐሴ ወር መጨረሻ የኢትዮጵያ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን ከተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት አባል አገራት አምባሳደሮች ጋር ተገናኝተው በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ላይ ቱኒዚያ ያቀረበችውን ረቂቅ የውሳኔ ሃሳብ ውድቅ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል።

ዲፒኤም በህዳሴው ግድብ ግንባታ ደረጃና በቱኒዚያ ለፀጥታው ምክር ቤት በቀረበው ረቂቅ የውሳኔ ሃሳብ ይዘት ለአምባሳደሮቹ ገለፃ አድርጓል። ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የልማት ፕሮጀክት በመሆኑ በፀጥታው ምክር ቤት መታየት የለበትም ብለዋል።

አያይዘውም ቱኒዚያ የኢትዮጵያን የተፈጥሮ ሃብት የመጠቀም መብቷን ስለጣሰ እና የታችኛው ተፋሰስ አገሮችን ኢ -ፍትሃዊ ጥቅም ለማራመድ በመሞከሯ የውሳኔ ሃሳቡን ለምክር ቤቱ መልሷ ተገቢ አይደለም ብለዋል።

ሱዳን እና ግብፅ በአባይ ወንዝ ተፋሰስ ላይ ያሉበትን ሁኔታ እና “ታሪካዊ መብት” የሚባለውን ትተው ጉዳዩን አላስፈላጊ ፖለቲካ ከማድረግ እና ዓለም አቀፋዊ ከማድረግ እንዲቆጠቡ ጥሪ አቅርበዋል።

በዚህ ጽሑፍ ላይ አስተያየት ወይም ተጨማሪ መረጃ ካለዎት እባክዎ ከዚህ በታች ባለው የአስተያየት ክፍል ውስጥ ያጋሩን

መልስዎን ይተው

እባክዎን አስተያየትዎን ያስገቡ!
እባክዎ ስምዎን እዚህ ያስገቡ